Routing

Routing là gì?

ASP.NET Core controllers sử dụng Routing middleware để match URLs của incoming requests và map chúng đến các actions. Route templates:

Được định nghĩa tại startup trong Program.cs hoặc trong attributes
Mô tả cách URL paths được match đến actions
Được dùng để generate URLs cho links trong responses

Actions có thể là conventionally-routed hoặc attribute-routed. Đặt route trên controller hoặc action sẽ biến nó thành attribute-routed.

Thiết lập Conventional Route

Cấu hình mặc định

ASP.NET Core MVC template tạo conventional routing code như sau:

var builder = WebApplication.CreateBuilder(args);

builder.Services.AddControllersWithViews();

var app = builder.Build();

if (!app.Environment.IsDevelopment())
{
    app.UseExceptionHandler("/Home/Error");
    app.UseHsts();
}

app.UseHttpsRedirection();
app.UseStaticFiles();
app.UseRouting();
app.UseAuthorization();

app.MapControllerRoute(
    name: "default",
    pattern: "{controller=Home}/{action=Index}/{id?}");

app.Run();

Giải thích Route Template

{controller=Home}/{action=Index}/{id?}
│            │           │
│            │           └── id là optional (?)
│            └── action mặc định: Index
└── controller mặc định: Home

URL Path	Controller	Action	id
`/Products/Details/5`	Products	Details	5
`/Products/Details`	Products	Details	`null` (model binding set 0)
`/Home`	Home	Index	`null`
`/`	Home	Index	`null`

Lưu ý: Route template định nghĩa id là optional. Khi id bị omit khỏi URL, model binding set id thành 0, và thường không tìm thấy entity nào trong database matching id == 0.

Conventional Routing

Nguyên tắc cơ bản

Conventional routing thiết lập quy ước cho URL paths:

Segment	Maps to
`{controller=Home}`	Tên controller (suffix “Controller” được loại bỏ)
`{action=Index}`	Tên action method
`{id?}`	Optional id — maps to model entity

Ví dụ Controller

public class ProductsController : Controller
{
    public IActionResult Details(int id)
    {
        // id = 5 khi URL là /Products/Details/5
        return View();
    }
}

Lợi ích của Conventional Routing

URL nhất quán cho CRUD operations
Không cần tạo URL pattern mới cho mỗi action
UI dễ dự đoán

Khuyến nghị: Hầu hết apps nên chọn một routing scheme cơ bản và descriptive để URLs dễ đọc và có ý nghĩa.

Nhiều Conventional Routes

Có thể cấu hình nhiều conventional routes bằng cách thêm nhiều MapControllerRoute và MapAreaControllerRoute:

app.MapControllerRoute(
    name: "blog",
    pattern: "blog/{*article}",
    defaults: new { controller = "Blog", action = "Article" });

app.MapControllerRoute(
    name: "default",
    pattern: "{controller=Home}/{action=Index}/{id?}");

Route	Pattern	Khi nào match
`blog`	`blog/{*article}`	`/blog`, `/blog/abc`, `/blog/abc/def`
`default`	`{controller=Home}/{action=Index}/{id?}`	Mọi URL còn lại

Thứ tự ưu tiên

Routes thêm trước có ưu tiên cao hơn
Routes cụ thể nên đặt trước
Routes greedy (catch-all {*article}) nên đặt sau

Attribute Routing

Giới thiệu

REST APIs nên dùng attribute routing để model app’s functionality như một tập resources, với operations được biểu diễn bằng HTTP verbs.

var builder = WebApplication.CreateBuilder(args);
builder.Services.AddControllers();
var app = builder.Build();

app.UseHttpsRedirection();
app.UseAuthorization();
app.MapControllers();  // Map attribute-routed controllers

app.Run();

Cấu hình Controller với Attribute Routing

[Route("api/[controller]")]
[ApiController]
public class ProductsController : ControllerBase
{
    [HttpGet]                        // GET /api/products
    public IActionResult ListProducts() => Ok(_products);

    [HttpGet("{id}")]                // GET /api/products/5
    public IActionResult GetProduct(int id)
    {
        var product = _products.FirstOrDefault(p => p.Id == id);
        return product is null ? NotFound() : Ok(product);
    }

    [HttpPost]                       // POST /api/products
    public IActionResult CreateProduct([FromBody] Product product)
    {
        _products.Add(product);
        return CreatedAtAction(nameof(GetProduct), new { id = product.Id }, product);
    }

    [HttpPut("{id}")]                // PUT /api/products/5
    public IActionResult UpdateProduct(int id, [FromBody] Product product) { /* ... */ }

    [HttpDelete("{id}")]             // DELETE /api/products/5
    public IActionResult DeleteProduct(int id) { /* ... */ }
}

HTTP Verb Templates

ASP.NET Core cung cấp các HTTP verb templates:

Attribute	HTTP Method	Ví dụ URL
`[HttpGet]`	GET	`GET /api/products`
`[HttpPost]`	POST	`POST /api/products`
`[HttpPut]`	PUT	`PUT /api/products/5`
`[HttpDelete]`	DELETE	`DELETE /api/products/5`
`[HttpPatch]`	PATCH	`PATCH /api/products/5`
`[HttpHead]`	HEAD	`HEAD /api/products`

Kết hợp Routes

[Route("products")]
public class ProductsApiController : ControllerBase
{
    [HttpGet]           // GET /products
    public IActionResult ListProducts() => Ok(_products);

    [HttpGet("{id}")]   // GET /products/5
    public IActionResult GetProduct(int id) { /* ... */ }
}

Route trên Controller	Route trên Action	URL cuối cùng
`[Route("products")]`	`[HttpGet]`	`/products`
`[Route("products")]`	`[HttpGet("{id}")]`	`/products/{id}`

Token Replacement

Dùng [controller] và [action] để tự động thay thế tên:

[Route("[controller]/[action]")]
public class HomeController : Controller
{
    [Route("~/")]        // Override, không kết hợp với controller route
    [Route("/Home")]
    public IActionResult Index() => View();

    public IActionResult About() => View();
    // → /Home/About
}

Route với Route Constraints

[HttpGet("{id}")]            // GET /products/abc → Match
public IActionResult GetProduct(string id) { /* id = "abc" */ }

[HttpGet("int/{id:int}")]     // GET /products/int/abc → 404 Not Found
                               // GET /products/int/5   → Match
public IActionResult GetIntProduct(int id) { /* id = 5 */ }

Constraint	Mô tả	Ví dụ
`:int`	Chỉ integer	`{id:int}`
`:long`	Chỉ long	`{id:long}`
`:float`	Chỉ float	`{id:float}`
`:bool`	Chỉ boolean	`{id:bool}`
`:alpha`	Chỉ alphabet	`{name:alpha}`
`:length(min,max)`	Giới hạn độ dài	`{name:length(3,20)}`
`:range(min,max)`	Giới hạn giá trị	`{id:range(1,100)}`

Giải quyết Ambiguous Actions

Khi hai endpoints match qua routing:

public class ProductsController : Controller
{
    public IActionResult Edit(int id)
    {
        // Hiển thị form edit — GET /Products/Edit/5
        return View(GetProduct(id));
    }

    [HttpPost]
    public IActionResult Edit(int id, Product product)
    {
        // Xử lý form submit — POST /Products/Edit/5
        if (!ModelState.IsValid) return View(product);
        UpdateProduct(product);
        return RedirectToAction(nameof(Index));
    }
}

HTTP Method	Action được chọn	Lý do
GET	`Edit(int id)`	Không có `[HttpPost]`
POST	`Edit(int id, Product)`	`[HttpPost]` match

Lưu ý: Nếu routing không thể chọn candidate tốt nhất, nó sẽ throw AmbiguousMatchException.

Route Names

Route names cung cấp tên logic cho route, dùng cho URL generation:

[HttpGet("/products/{id}", Name = "Products_Details")]
public IActionResult GetProduct(int id) { /* ... */ }

// URL Generation
var url = Url.Link("Products_Details", new { id = 5 });
// → "/products/5"

Route Name	Dùng cho
URL Matching	❌ Không ảnh hưởng
URL Generation	✅ Dùng để generate links

Reserved Route Parameter Names

Khi dùng Controllers hoặc Razor Pages

Từ khóa	Ghi chú
`action`	Reserved
`area`	Reserved
`controller`	Reserved
`handler`	Reserved
`page`	Reserved

// ❌ Lỗi phổ biến — dùng "page" làm route parameter
[Route("/articles/{page}")]
public IActionResult ListArticles(int page) { /* ... */ }

Trong Razor View/Page Context

page, using, namespace, inject, section, inherits, model, addTagHelper, removeTagHelper là reserved.

So sánh Conventional vs Attribute Routing

Tiêu chí	Conventional Routing	Attribute Routing
Cấu hình	`Program.cs`	`[Route]` trên controller/action
URL dựa trên	Controller/Action names	Tùy chỉnh hoàn toàn
REST APIs	❌ Ít phù hợp	✅ Phù hợp nhất
Web UI apps	✅ Phù hợp	Có thể dùng
Fine-grained control	❌ Hạn chế	✅ Kiểm soát chính xác
DRY	✅ DRY	⚠️ Có thể lặp lại

Khuyến nghị: REST APIs → Attribute Routing. Web UI apps với CRUD → Conventional Routing là điểm khởi đầu tốt.

ASP.NET Core

ASP.NET MVC

Routing là gì?

Thiết lập Conventional Route

Cấu hình mặc định

Giải thích Route Template

Conventional Routing

Nguyên tắc cơ bản

Ví dụ Controller

Lợi ích của Conventional Routing

Nhiều Conventional Routes

Thứ tự ưu tiên

Attribute Routing

Giới thiệu

Cấu hình Controller với Attribute Routing

HTTP Verb Templates

Kết hợp Routes

Token Replacement

Route với Route Constraints

Giải quyết Ambiguous Actions

Route Names

Reserved Route Parameter Names

Khi dùng Controllers hoặc Razor Pages

Trong Razor View/Page Context

So sánh Conventional vs Attribute Routing

Tài liệu tham khảo

​Routing là gì?

​Thiết lập Conventional Route

​Cấu hình mặc định

​Giải thích Route Template

​Conventional Routing

​Nguyên tắc cơ bản

​Ví dụ Controller

​Lợi ích của Conventional Routing

​Nhiều Conventional Routes

​Thứ tự ưu tiên

​Attribute Routing

​Giới thiệu

​Cấu hình Controller với Attribute Routing

​HTTP Verb Templates

​Kết hợp Routes

​Token Replacement

​Route với Route Constraints

​Giải quyết Ambiguous Actions

​Route Names

​Reserved Route Parameter Names

​Khi dùng Controllers hoặc Razor Pages

​Trong Razor View/Page Context

​So sánh Conventional vs Attribute Routing

​Tài liệu tham khảo

Routing là gì?

Thiết lập Conventional Route

Cấu hình mặc định

Giải thích Route Template

Conventional Routing

Nguyên tắc cơ bản

Ví dụ Controller

Lợi ích của Conventional Routing

Nhiều Conventional Routes

Thứ tự ưu tiên

Attribute Routing

Giới thiệu

Cấu hình Controller với Attribute Routing

HTTP Verb Templates

Kết hợp Routes

Token Replacement

Route với Route Constraints

Giải quyết Ambiguous Actions

Route Names

Reserved Route Parameter Names

Khi dùng Controllers hoặc Razor Pages

Trong Razor View/Page Context

So sánh Conventional vs Attribute Routing

Tài liệu tham khảo